Leidsche Rijn Julius Gezondheidscentra

Pijn / stress

Pijn / stress

Wie zijn wij: Suze Toonders (links), Els van Westrienen (links midden), Wytse Brongers (rechts midden) en Marjo Bemelmans (rechts) (foto 1). Samen vormen wij expertteam pijn, stress en onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten (SOLK).

 

Foto 1. Expertteam: Pijn, stress en onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten (SOLK)

Achtergrond informatie

Fysiotherapeuten die psychosomatisch werken zijn experts in het behandelen van spannings- of stress gerelateerde klachten, chronisch pijn en onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten (SOLK).

Psychosomatiek staat voor de relatie tussen het geestelijke (psyche) en lichamelijke (soma) en hoe dat elkaar onderling beïnvloedt. De fysiotherapeut die psychosomatisch werkt, kijkt naar het verband tussen lichaam, geest, emoties en leefomgeving. Bij “psychosomatische klachten” kunnen lichamelijke, psychische en sociale factoren een rol spelen. Hierbij kan gedacht worden aan factoren als stress, slecht slapen, minder bewegen, piekeren en moeite hebben met ontspanning.

Wij behandelen patiënten met klachten die vaak samenhangen met stress waarvoor geen direct lichamelijke oorzaak gevonden kan worden.  U kunt denken aan klachten als: rugpijn, hoofdpijn, buikpijn, vermoeidheid, duizeligheid, maar ook klachten als hyperventilatie, burn-out, depressie, angst en spanning.

Door middel van psychosomatische fysiotherapie krijgt u uitleg over uw klachten en hoe het komt dat ze zo lang duren, krijgt u inzicht in hoe u het beste met de klachten kan omgaan en leert u de balans te herstellen tussen belasting en belastbaarheid en spanning en ontspanning.

Tijdens de behandeling kan er gewerkt worden aan verschillende doelen zoals: het veranderen van factoren die klachten in stand houden, het toepassen van ontspanningsvaardigheden,  het verbeteren van ademhaling of adempatroon, verhogen van de algemene belastbaarheid en aanvoelen en respecteren van lichamelijke en psychische grenzen. Uitgangspunt is een actieve benadering waarin de patiënt centraal staat.

Chronische pijn

Wat is pijn?

Pijn is een normaal onderdeel van het menselijk bestaan. Iedereen ervaart het wel eens. Het beloop is wisselend per persoon en per klacht. Bij de één is de klacht constant in gelijke mate aanwezig, bij de ander is de klacht in de avond heftiger dan in de ochtend en bij sommigen is er geen patroon te ontdekken. Dit maakt het in kaart brengen van pijn soms lastig. Pijn is dus een persoonlijke ervaring die voor iedereen anders is.

De definitie van pijn is als volgt: “Pijn is een onplezierige, sensorische en emotionele ervaring die gepaard gaat met feitelijke of mogelijke weefselbeschadiging of die beschreven wordt in termen van een dergelijke beschadiging”.

Bij pijn wordt onderscheid gemaakt tussen acute pijn en chronische pijn. Bij acute pijn is er sprake van (beginnende) schade in het lichaam. U ervaart bijvoorbeeld acute pijn wanneer u door uw enkel bent gegaan. Een lichte vorm van bewegen is dan al pijnlijk, waardoor u bewegingen gaat ontzien. Dit helpt tijdelijk om het genezingsproces en herstel mogelijk te maken. Als de pijn langer blijft bestaan dan de normale hersteltijd is er sprake van chronische pijn. Chronische pijn komt veel voor: ongeveer één op de vijf mensen (20%) heeft chronische pijn. Een belangrijk verschil tussen acute en chronische pijn is dat acute pijn kan herstellen wanneer u rust neemt of uw tempo aanpast. Bij chronische pijn is bekend dat rust nemen helaas niet meer het gewenste effect heeft. Dit maakt chronische pijn meer complex. Symptomen die passen bij chronisch pijn zijn:

  • Pijn op verschillende en/of wisselende plekken in het lichaam (o.a. hoofdpijn, pijn in de spieren, pijn in de gewrichten)
  • Vermoeidheid
  • Slaapproblemen
  • Concentratieverlies
  • Geheugenproblemen
  • Overgevoeligheid voor licht en/of geluid

Uitlokkende factoren (vicieuze cirkel)

Chronische pijn is een gezondheidsprobleem waarbij lichamelijke, psychische en sociale factoren een rol spelen. Lichamelijke factoren zijn factoren als slaapproblemen, spierspanning en een verslechterde conditie. Voorbeelden van psychische factoren die van invloed zijn op de klachten zijn piekergedachtes als “wat heb ik?”, “hoe moet dat nu met werken?” en “wie zorgt er voor de kinderen?”. Ze leveren stress op terwijl stress ook een negatieve invloed kan hebben op de pijn. Het opkomen van gedachten leidt ook tot bepaalde emoties. U wordt bijvoorbeeld somberder of juist angstig om te bewegen. Bij sociale factoren kunt u denken aan een gevoel van eenzaamheid of dat er wellicht conflicten ontstaan met dierbaren. Echter, de factoren die van invloed zijn op de klachten zijn wisselend per persoon. Er zijn dus ook nog andere factoren denkbaar.

Wat kunt u er aan doen?

Het is belangrijk om ondanks uw chronische pijn toch in beweging te blijven. Bewegen met pijn voelt vaak onnatuurlijk, waardoor veel mensen hiermee stoppen. Maar bewegen is juist heel goed voor mensen met klachten die al langer aanwezig zijn, zeker als dit stapsgewijs opgebouwd wordt. Gedoseerd bewegen houdt uw conditie op peil, spieren sterk, gewrichten soepel en uw geest gezond. Uw fysiotherapeut kan u helpen met het juiste schema.

Ook teveel stress kan leiden tot klachten. De spieren kunnen hierdoor niet goed herstellen en raken ‘oververmoeid’. Stress en lichamelijke klachten komen vaak samen voor en kunnen elkaar versterken. Daarom is het belangrijk om stress tijdig te herkennen en te leren ontspannen. Om u hierbij te helpen wordt binnen de Leidsche Rijn Julius Gezondheidscentra meerdere keren per jaar een ontspanningscursus gegeven. Voor meer informatie klik hier.

Nog een belangrijke factor bij chronische pijn: slapen, en meer specifiek het slaap-waak ritme. Een aantal tips die u kunnen helpen bij uw slaap-waak ritme zijn:

-          Zorg voor regelmaat in uw leven door elke dag op hetzelfde tijdstip naar bed te gaan en op te staan.

-          Slaap niet overdag om te voorkomen dat u ’s avonds in bed niet in slaap valt. 

-          Door overdag fysiek actief te zijn (bijvoorbeeld wandelen of fietsen), is uw lijf in de avond vermoeider.

-          Bereid u ontspannen voor om te gaan slapen door de dag met een rustige activiteit als muziek luisteren of douchen te eindigen.

-          Ontwikkel een vaste routine voor het slapen gaan zodat het lijf zich kan voorbereiden op het naar bed gaan.

Andere aspecten die van belang zijn bij chronische pijn zijn onder andere het nemen van pauzes voor de balans tussen inspanning en ontspanning (zowel fysiek als mentaal), het stellen van prioriteiten, gezond en regelmatig eten en het zoeken van afleiding door het ondernemen van leuke of creatieve activiteiten.

Wat kan een fysiotherapeut voor u betekenen?

Misschien herkent u zich (deels) in bovenstaande informatie en heeft u moeite met dagelijkse activiteiten. Neem dan contact met ons op. Wij kijken met u naar uw klachten en beperkingen en nemen vervolgens samen de mogelijkheden en behandelopties door die daarbij het beste aansluiten. Het uitgangspunt is een actieve benadering waarin u centraal staat.

Een afspraak maakt u via het planbureau fysiotherapie. Op werkdagen van 09:00 - 17:00 uur bereikbaar op telefoonnummer: 030 - 669 08 27, of stuur een email naar fysio@lrjg.nl.

Voor meer informatie kunt u terecht op onderstaande website:
https://www.thuisarts.nl/pijn/ik-heb-pijn-die-langer-aanhoudt-dan-verwacht-chronische-pijn

Chronische vermoeidheid

Wat is vermoeidheid?

Normale of acute vermoeidheid is een onderdeel van het menselijk bestaan, met een duidelijke functie. Het is een waarschuwingssysteem waarmee het lichaam aangeeft dat er grenzen in zicht zijn. De lichamelijke of mentale belastbaarheid (‘dat wat u aankunt’) dreigt overschreden te worden. Tijd om bij te tanken!

Er is sprake van chronische vermoeidheid als de vermoeidheid langer dan zes maanden aanhoudt. Bij chronische vermoeidheid is er geen duidelijk verband meer tussen de mate of het niveau van inspanning (zowel lichamelijk of mentaal) en de vermoeidheid. Waar acute vermoeidheid nog een signaal kan zijn om rust te nemen of uw tempo aan te passen, is de functie van het waarschuwingssignaal bij chronische vermoeidheid niet meer van toepassing. De vermoeidheid kan bij het minste of geringste toenemen en er is soms geen peil op te trekken. Symptomen die passen bij chronische vermoeidheid zijn:

  • Een gebrek aan energie; een gevoel van uitputting
  • Ernstige aanhoudende of telkens terugkerende vermoeidheidsklachten die niet verbeteren door rust en niet het gevolg zijn van voortdurende inspanning
  • Aanmerkelijk meer energie nodig hebben om fysieke of mentale taken te verrichten
  • Nergens meer zin in hebben en tot weinig komen
  • Concentratieverlies
  • Geheugenproblemen
  • Spierpijnen
  • Hoofdpijn

Uitlokkende factoren (vicieuze cirkel)

Chronische vermoeidheid gaat vaak gepaard met beperkingen in het dagelijks leven, zoals uitval op werk, stoppen met sporten en/of stoppen met sociale activiteiten. Het kan zijn dat u zich minder fit voelt en activiteiten als bewegen, praten en denken gaan allemaal moeilijker.

Het is daarom belangrijk te achterhalen wat mogelijke oorzaken van de vermoeidheid zijn, zoals overbelasting, stress of piekeren.

Bij chronische vermoeidheid zijn zowel lichamelijke als psychische en sociale factoren van invloed op de klachten. Lichamelijke factoren zijn bijvoorbeeld slaapproblemen (psychische factor die zich lichamelijk uit), spierspanning en een verslechterde conditie. Daarnaast kan het zijn dat de vermoeidheid leidt tot gedachten als “ik ben moe, dus ik moet rusten” of “hoe kom ik de dag door terwijl ik al zo uitgeput opsta”. Deze gedachten kunnen gevoelens van angst of frustratie oproepen. Dit zijn psychische factoren die van invloed zijn op de klachten. Bij sociale factoren kunt u denken aan een gevoel van eenzaamheid of dat er wellicht conflicten ontstaan met dierbaren. De omgeving ziet vaak niet dat u vermoeid bent en dat kan nogal eens zorgen voor onbegrip en opmerkingen als “iedereen is wel eens moe, stel je niet aan”. Echter, de vermoeidheid is echt en de factoren die van invloed zijn op de klachten zijn wisselend per persoon. Er zijn dus nog vele andere factoren denkbaar.

Wat kunt u er aan doen?

Van chronische vermoeidheid is bekend dat extra rust weinig of geen effect heeft. Want slapen, rusten en ontspanning leiden nauwelijks tot minder vermoeidheid. De vermoeidheid heeft namelijk geen waarschuwende functie meer. Het is dan ook belangrijk om ondanks de vermoeidheid actief te blijven door bijvoorbeeld te wandelen of te fietsen.
Bij chronische vermoeidheid is uiteraard de ‘normale’ slaap een belangrijk aspect. Een aantal tips die u kunnen helpen bij uw slaap-waak ritme zijn:

-          Zorg voor regelmaat in uw leven door elke dag op hetzelfde tijdstip naar bed te gaan en op te staan

-          Slaap niet overdag om te voorkomen dat u ’s avonds in bed niet in slaap valt

-          Door overdag fysiek actief te zijn (bijvoorbeeld wandelen of fietsen), is uw lijf in de avond vermoeider

-          Bereid u ontspannen voor om te gaan slapen door de dag met een rustige activiteit als muziek luisteren of douchen te eindigen

-          Ontwikkel een vaste routine voor het slapen gaan zodat het lijf zich kan voorbereiden op het naar bed gaan

Andere aspecten die van belang zijn om aan uw chronische vermoeidheid te werken zijn onder andere het nemen van pauzes voor de balans tussen inspanning en ontspanning (zowel fysiek als mentaal), het stellen van prioriteiten, gezond en regelmatig eten en het zoeken van afleiding door het ondernemen van leuke of creatieve activiteiten.

Wanneer stress een rol speelt bij de klachten is het belangrijk om stress tijdig te herkennen en te leren ontspannen. Om u hierbij te helpen wordt binnen de Leidsche Rijn Julius Gezondheidscentra meerdere keren per jaar een ontspanningscursus gegeven. Voor meer informatie klik hier.

Wat kan een fysiotherapeut voor u betekenen?

Herkent u zich in bovenstaande informatie en heeft u moeite met dagelijkse activiteiten? Neem dan contact met ons op. Wij kijken met u naar uw klachten en beperkingen om vervolgens samen de mogelijkheden en behandelopties door te nemen die het beste bij uw situatie passen. Het uitgangspunt is een actieve benadering waarin u centraal staat.

Een afspraak maakt u via het planbureau fysiotherapie. Op werkdagen van 09:00 - 17:00 uur bereikbaar op telefoonnummer: 030 - 669 08 27, of stuur een email naar fysio@lrjg.nl.

Voor meer informatie kunt u alvast terecht op onderstaande website:
https://thuisarts.nl/chronisch-vermoeidheidssyndroom 

Hyperventilatie

Wat is hyperventilatie?

Als we ademen wordt er zuurstof ingeademd en koolzuur uitgeademd. Hyperventileren is een vorm van gespannen ademen waarbij de uitwisseling van zuurstof en koolzuur groter is dan de behoefte van het lichaam op dat moment. Het gevolg is dat de koolzuurconcentratie in het bloed daalt wat vervelende lichamelijke reacties kan opwekken.

Veel gehoorde klachten bij hyperventilatie is dat ademen moeizaam gaat en dat de sterke focus die vervolgens op de ademhaling wordt gelegd onprettig kan zijn. Vaak is er een gevoel van luchttekort maar door extra moeite te doen om te ademen wordt ademhalen alleen nog maar lastiger.

De gevolgen van hyperventileren worden door iedereen anders ervaren. Te denken valt aan klachten als duizeligheid, kortademigheid of verhoogde spierspanning of spierstijfheid, maar ook angst, spanning, steken op de borst, hartkloppingen en tintelingen.

Deze klachten zijn lastig en vervelend, maar beslist niet schadelijk.

Uitlokkende factoren (vicieuze cirkel)

Ademhalen verloopt grotendeels automatisch waardoor u niet bij iedere ademhaling hoeft na te denken. Maar ademhaling past zich ook aan op de omstandigheid of omgeving zoals bij lichaamsbeweging, inspanning, warmte of zuurstoftekort. Daarnaast reageert de ademhaling op onze gemoedstoestand bijvoorbeeld zuchten bij droefheid, hoog ademen bij angst en diep ademen bij woede.

Een verstoord ademritme past bij spannende situaties en momenten waarop u waakzaam moet zijn. Ook als emoties van angst en/of boosheid onvoldoende geuit worden, heeft dat invloed op onze ademhaling en gaan we gespannen ademen.

Wat kunt u er aan doen?

Door de juiste adembewustwording en training leert u direct en bewust een natuurlijk en ontspannen manier van ademen bij uzelf op te roepen. De ademtraining is geen medicijn waarmee klachten snel verdwijnen maar een hulpmiddel. Een instrument om de spanning bij de ademhaling te reguleren. Het doel van ademtraining is dat u de beweging van het ademen zelf leert voelen. Beweging in de buik, flanken, de rug en in de borstregio. Wanneer u dit goed kunt voelen, herkent u ook wanneer de adembeweging anders verloopt.

Als u de ademtraining opneemt in uw dagelijkse programma zult u merken dat u het eigenlijk vanzelf doet; de positieve ervaring beloont zichzelf!

Wat kan een fysiotherapeut voor u betekenen?

De fysiotherapeut kan u helpen met aanleren van een ontspannen ademhaling. 
Een afspraak maakt u via het planbureau fysiotherapie. Op werkdagen van 09:00 - 17:00 uur bereikbaar op telefoonnummer: 030 - 669 08 27, of stuur een email naar fysio@lrjg.nl.

Voor meer informatie kunt u alvast terecht op onderstaande website:
https://www.thuisarts.nl/hyperventilatie/ik-heb-last-van-hyperventilatie

Stress en ontspanning

Wat is stress?

In de snelle digitale tijd waarin we leven hebben veel mensen last van (te) veel stress.

Stress is een normale reactie van het lichaam op iets dat druk of spanning veroorzaakt of als er gevaar dreigt. Het gevolg is dat het zenuwstelsel op scherp komt te staan en er ook hormonale veranderingen in het lichaam plaatsvinden. Dit kunnen we merken doordat onze hartslag en bloeddruk stijgen, de ademhaling sneller en dieper wordt en de spieren meer gespannen worden. Daardoor worden we extra alert waardoor we een grote lichamelijk of geestelijke prestatie kunnen leveren. Een mooi systeem dus. Zodra de spannende gebeurtenis voorbij is neemt de spanning weer af.

Helaas gaat het tegen ons werken als er voortdurend stress is. Dan slaan de voordelen om in nadelen en op den duur worden we ziek door te lang aanhoudende stress. Het is logisch dat u moet bijkomen van een heftige lichamelijke reactie. Bij langdurige stress of een hele heftige stressreactie (trauma) hebt u meer tijd nodig voor herstel. Hoe heviger de stress, hoe meer tijd u nodig hebt. Maar als stress te langdurig is, te hevig is of te vaak voorkomt is er te weinig tijd om te herstellen en is er dus sprake van ongezonde (negatieve) stress. Deze stress drijft u niet tot betere prestaties maar u krijgt er lichamelijke en psychische klachten van. In het ergste geval kunt u overspannen raken of een burn-out krijgen.

Wat geeft stress?

-          Dagelijkse irritaties:

Kleine steeds terugkerende gebeurtenissen die voor (veel) frustratie en ergernis zorgen. Bijvoorbeeld: geluidsoverlast van de buren of een computer die steeds vastloopt.

-          Omstandigheden die langdurig spanning geven:

Zoals de verzorging van een zieke partner of ouder(s), een slechte relatie met uw baas of collega’s die u buiten sluiten. Ook geldzorgen of een te hoge werkdruk kunnen spanningen geven.

-          Life-events, ingrijpende of traumatische gebeurtenissen:

Denk hierbij aan het overlijden van een geliefd persoon, een echtscheiding of ontslag. Maar een verhuizing kan ook stressvol zijn. Sommige gebeurtenissen zoals een ongeluk, een inbraak of (seksueel) geweld zijn zelfs zo ingrijpend dat ze een trauma veroorzaken, wat weer kan leiden tot een post-traumatische stressstoornis.

Lichamelijke en psychische klachten

Als u veel stress hebt en te weinig ontspanning, ontstaan er geleidelijk steeds meer lichamelijke en psychische klachten.

Lichamelijke klachten kunnen zijn: voortdurend moe zijn, slecht slapen, spier-, hoofd/nek- ,rug-maagpijn, darmstoornissen en uw weerstand neemt af met als gevolg dat u eerder verkouden wordt of dat u zich sneller grieperig kunt voelen. Verder kunt u last krijgen van een hoge bloeddruk, een hoog cholesterol en meer zweten.

Psychische klachten kunnen zijn: last hebben van somberheid, huilbuien en veel piekeren, u voelt angst en kan nergens meer van genieten. Ook kun u slecht beslissingen nemen en vergeet u veel, kunt u zich slecht concentreren en hebt u minder zelfvertrouwen. En dan zijn er nog angstige gedachten zoals “het komt nooit meer goed” of “ik ben niets waard”.

Balans in draagkracht en draaglast.

Of stress schadelijk is hangt af van de hoeveelheid belasting die iemand aankan. Wanneer draagkracht en draaglast in evenwicht zijn, is er niets aan de hand. De problemen ontstaan pas als de draaglast groter wordt dan de draagkracht. Op dat moment zijn de eisen die aan u worden gesteld (of die u aan uzelf stelt) groter dan wat u aankunt. Het evenwicht is verstoord. Zo’n verstoring van het evenwicht kan dus veroorzaakt worden door een te grote draaglast of een te kleine draagkracht. Mensen die perfectionistisch zijn of een groot verantwoordelijkheidsgevoel hebben, laden vaak een grotere last op hun schouders dan ze aankunnen. Ze creëren zelf al snel een te grote draaglast. Mensen met een weinig positieve kijk op de eigen prestaties hebben vaak te weinig draagkracht. Verkeerde eetgewoonten, te veel alcohol of koffie en te weinig lichaamsbeweging, slaap en ontspanning kunnen uw draagkracht ondermijnen, waardoor een niet al te grote draaglast al stress geeft.

Hoe voorkomt u ongezonde stress?

-          Neem genoeg tijd om van een stressvolle situatie bij te komen.

-          Schrijf op wat u stress geeft en veel energie kost en wat u daaraan kunt veranderen.

-          Schrijf op wat u energie geeft en maak daar elke week tijd voor.

-          Maak onderscheid tussen dingen die nu moeten gebeuren en die even kunnen wachten.

-          Ga steeds na of het realistisch is wat u van uzelf vraagt. Niemand is perfect!

-          Kleine klussen zo snel mogelijk afhandelen, anders stapelen ze zich op.

-          Doe een ding tegelijk en neem daar gewoon de tijd voor, haasten maakt moe!

-          Stel grenzen en zeg “nee” als het allemaal te veel wordt.

-          Praat met iemand over uw gevoelens en problemen.

-          Beweeg minimaal een half uur per dag om spanning kwijt te raken en doe aan sport.

-          Ontspan en neem rust. Voor de een werkt yoga en meditatie, voor de ander muziek luisteren.

-          Zorg ervoor dat u voldoende slaapt, gezond eet en niet teveel koffie en alcohol drinkt.

-          Probeer een vast dag-nachtritme aan te houden, niet te weinig maar ook niet teveel slapen.

-          Accepteer dat soms zaken in het leven nu eenmaal niet lopen zoals u het graag zou willen.

Wanneer stress een rol speelt bij de klachten is het belangrijk om stress tijdig te herkennen en te leren ontspannen. Om u hierbij te helpen wordt binnen de Leidsche Rijn Julius Gezondheidscentra meerdere keren per jaar een ontspanningscursus gegeven. Voor meer informatie klik hier.

Wat kan een fysiotherapeut voor u betekenen?

Een fysiotherapeut kan het inzicht vergroten in het ontstaan van de klachten en in de factoren die uw klachten in stand houden. U leert beter om te gaan met deze klachten en met stress en angst. Ook wordt u zich meer bewust van uw lijf en uw emoties, waardoor u de signalen van uw lichaam eerder leert herkennen. Zo kunt u bijvoorbeeld. uw grenzen beter stellen. Door het toepassen van ontspanningsoefeningen en het leren reguleren van uw adem komt u weer tot rust.

Nieuwsgierig geworden? Neem dan contact met ons op. Wij kijken met u naar uw klachten en beperkingen om vervolgens samen de mogelijkheden en behandelopties door te nemen die het beste bij uw situatie passen. Het uitgangspunt is een actieve benadering waarin u centraal staat.

Een afspraak maakt u via het planbureau fysiotherapie. Op werkdagen van 09:00 - 17:00 uur bereikbaar op telefoonnummer: 030 - 669 08 27, of stuur een email naar fysio@lrjg.nl.

reclamebureau anno nu ifthen.nl